मदिरा पिउनेको संख्या ह्वात्तै घट्यो, ८३० अर्ब डलरको बजार हरायो

काठमाडौं । यहाँ एउटा गम्भीर खबर छ। अमेरिकाका सबैभन्दा पुराना र प्रतिष्ठित ह्विस्की उत्पादकहरूमध्ये एक अब कम्तीमा एक वर्षका लागि मौन बस्ने भएको छ । २३० वर्ष पुरानो केन्टकी बोरबोन ब्रान्ड जिम बिम ले सन् २०२६ भरि आफ्नो मुख्य क्लेरमोन्ट डिस्टिलरीमा उत्पादन रोक्ने घोषणा गरेको छ। आधुनिक इतिहासमै पहिलोपटक यसको प्रमुख उत्पादन केन्द्रमा यस्तो बिराम लाग्न लागेको हो। यस निर्णयले केन्टकीको करिब ९ अर्ब डलरको बोरबोन उद्योगमा ठूलो तरंग पैदा गरेको छ र विश्वव्यापी मदिरा उद्योगभित्र गहिरिँदै गएको समस्याको संकेत दिएको छ।

यो उत्पादन रोकिएको समयमै पछिल्ला चार वर्षमा विश्वका प्रमुख बियर, वाइन र मदिरा कम्पनीहरूको बजार मूल्यबाट करिब ८३० अर्ब डलर हराइसकेको छ, ब्लुमबर्ग सूचकांकअनुसार। यो गिरावट व्यापार तनाव, अत्यधिक आपूर्ति, उपभोक्ता बानीमा आएको परिवर्तन र बढ्दो स्वास्थ्य चिन्ताको संयुक्त परिणाम हो।

एक समय आर्थिक मन्दीले नछुने मानिएको यो उद्योगले अहिले गम्भीर प्रश्न सोधिरहेको छ — के मानिसहरू साँच्चिकै कम मदिरा पिउन थालेका हुन्?

व्यापार युद्ध र मदिरा सेवनमा गिरावटको संगम

जिम बिमको उत्पादन रोक्नुको कारण सन् २०२५ को सुरुआतमा अमेरिका–क्यानडा बीचको व्यापार अवरोध हो। अमेरिकाले क्यानडाली निर्यातमा २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाएपछि क्यानडाका मदिरा बोर्डहरूले अमेरिकी मदिरा किन्न अचानक रोक लगाएका थिए। यसको असर तुरुन्तै देखियो — २०२५ को दोस्रो त्रैमासिकमा क्यानडातर्फ अमेरिकी मदिरा निर्यात ८५ प्रतिशतले घटेर १ करोड डलरभन्दा तल झर्‍यो।

दीर्घकालीन निर्यात सम्झौतामा निर्भर केन्टकीका डिस्टिलरहरूका लागि यो अचानक बजार ठप्प हुनु विनाशकारी बन्यो। बोरबोन विस्तारै परिपक्व हुन्छ। वर्षौँअघि भरिएका ब्यारेलहरू सजिलै नयाँ खरिदकर्तातर्फ मोड्न सकिँदैन। नतिजा स्वरूप, ती ब्यारेलहरू थुप्रिँदै गएर अहिले रेकर्ड १ करोड ६१ लाख परिपक्व हुँदै गरेका ब्यारेलहरू गोदाममा थन्किएका छन् । झन्डै दुई दशकसम्म डिस्टिलरहरूले सन् २०३० पछि पनि विश्वव्यापी माग बढिरहने अनुमानमा आक्रामक रूपमा उत्पादन विस्तार गरे। यो एक प्रकारको “बोरबोन सुनको दौड” थियो।

जिम बिमको मातृ कम्पनी सन्टोरी ग्लोबल स्पिरिट्स अहिले अत्यधिक भण्डारण र कमजोर माग दुवै समस्याको सामना गरिरहेको छ, जसका कारण अमेरिकाको मुख्य उत्पादन केन्द्रमा एक वर्ष उत्पादन रोक्ने निर्णय लिनुपरेको हो। क्लेरमोन्ट केन्द्रसँग करिब १,५०० केन्टकीका रोजगारी जोडिएका छन्। कम्पनीले तत्काल कर्मचारी कटौती नगर्ने जनाएको छ। बोतल भर्ने र भण्डारण कार्य भने जारी रहनेछन्, उत्पादन साना केन्द्रतर्फ सारिनेछ। डियाजियोले पनि केन्टकी, टेनेसी र टेक्सासमा ह्विस्की उत्पादन घटाएको छ। अत्यधिक आपूर्ति सम्पूर्ण उद्योगकै समस्या बनेको छ।

के साँच्चिकै मदिरा पिउने बानी बदलिँदैछ? ८३० अर्ब डलर हराइसक्यो र अझै जारी

हालैको ग्यालप सर्वेक्षणअनुसार अमेरिकामा मदिरा सेवन ऐतिहासिक न्यूनतम स्तरमा पुगेको छ। अहिले केवल ५४ प्रतिशत अमेरिकी वयस्कले मदिरा सेवन गर्छन्। सन् १९३० दशकदेखि ग्यालपले तथ्यांक संकलन गर्न थालेयता यो सबैभन्दा कम प्रतिशत हो । सन् २०२३ मा यो संख्या ६२ प्रतिशत थियो भने २०२४ मा ५८ प्रतिशतमा झरेको थियो। पहिलोपटक आधाभन्दा बढी अमेरिकीहरू (५३ प्रतिशत) ले मध्यम मात्रामा मदिरा सेवनसमेत स्वास्थ्यका लागि हानिकारक ठान्न थालेका छन् । यो गिरावट विशेष गरी महिलामा (११ अंकले) र युवा वयस्कहरूमा (५० प्रतिशतमा झरेको) देखिएको छ। पुरुष र वृद्ध उमेर समूहमा पनि कमी आएको छ।

विशेषगरी जेन–जेड पुस्ता मदिरारहित जीवनशैलीतर्फ आकर्षित भइरहेको छ — वा क्यानाबिस, मोकटेल र स्वास्थ्य केन्द्रित विकल्प रोजिरहेका छन्। यसमा ओजेम्पिकजस्ता जीएलपी–१ तौल घटाउने औषधिहरूको प्रभाव पनि थपिएको छ, जुन हाल प्रत्येक ८ मध्ये १ वयस्कले प्रयोग गरिरहेका छन् र जसले भोक तथा मदिराप्रतिको चाहना घटाउँछ । करिब ५० विश्वव्यापी मदिरा कम्पनीहरू समेट्ने ब्लुमबर्ग सूचकांक सन् २०२१ को उच्चतम स्तरभन्दा ४६ प्रतिशत तल झरेको छ, जसले करिब ८३० अर्ब डलर मूल्य मेटाएको छ।

युरोपका ठूला कम्पनीहरू — डियाजियो, पर्नोड रिकार्ड र रेमी कोइन्ट्रो — का बजार मूल्य दशकौँयताकै न्यूनतम स्तरमा पुगेका छन्। चीनको बाइजिउ उत्पादक क्वेइचो माउताइ आफ्नो उच्च बिन्दुभन्दा ४० प्रतिशतभन्दा बढी तल झरेको छ। ब्राउन–फोर्मनदेखि अस्ट्रेलियाको ट्रेजरी वाइन इस्टेट्ससम्मका ब्रान्डहरू पनि कमजोर भएका छन्। चीनमा सरकारी कार्यक्रमहरूमा मदिरामाथि लगाइएको प्रतिबन्धले प्रिमियम स्पिरिट्सको बिक्री अझै दबाबमा राखेको छ।

इतिहासमा मदिरा मागले महामारी, युद्ध, निषेध र विश्वव्यापी संकटहरू पार गरिसकेको छ। तर अहिलेको परिवर्तन सांस्कृतिक हो, र सन् २०२६ यसको कडा परीक्षा बन्नेछ। जब मानिसहरूले सामाजिक जीवनलाई मदिराबाट अलग रूपमा पुनःपरिभाषित गर्दै उत्पादकता, स्वास्थ्य र दीर्घायुलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्, यसले मदिरा उद्योगका लागि अनुकूलन गर्ने सबैभन्दा ठूलो अवसर पनि प्रस्तुत गरेको छ। फोर्ब्स अनलाइनबाट साभार