अमेरिकी अत्याधुनिक स्ट्राइक इगल लडाकु विमान ध्वस्तले इरानले के संकेत दिन खोजिरहेछ ?

काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो द्वन्द्वका बीच इरानले अमेरिकाको एक अत्याधुनिक एफ–१५ ई स्ट्राइक इगल लडाकु विमान खसालिदिएको घटना सार्वजनिक भएको छ। विमान खसेपछि त्यसमा सवार चालक दलको उद्धार गर्न अमेरिकी सेनाले करिब ४८ घण्टासम्म जोखिमपूर्ण अभियान सञ्चालन गरेको थियो। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले उक्त उद्धार कार्य सफल भएको पुष्टि गर्दै सैनिकहरू सुरक्षित निकालिएको बताएका छन्।

यसैबीच, इजरायलका प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu ले पनि अमेरिकी प्रयासको प्रशंसा गर्दै यसलाई साहसिक कदमको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

के थियो घटना?

गत शुक्रबार इरानले आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेको अमेरिकी एफ–१५ ई लडाकु विमानलाई निशाना बनाएर खसालेको बताइएको छ। आइतबार बिहान ट्रम्पले ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत जानकारी दिँदै एक घाइते पाइलटको सफल उद्धार भएको बताएका थिए। यो अपरेसनमा इजरायलले पनि सहयोग गरेको उल्लेख गरिएको छ।

घटनाबाट देखिएका चार सन्देश

इरानको सैन्य क्षमता अझै बलियो

यो घटनाले इरान कमजोर नभएको र अझै पनि अमेरिकालाई चुनौती दिन सक्ने अवस्थामा रहेको स्पष्ट गरेको छ। लामो समयदेखि जारी द्वन्द्वका बीच यस्तो घटना हुनु इरानको प्रतिरोध क्षमता कायम रहेको संकेत हो।

इरानमा स्थलगत हस्तक्षेप कठिन

घाइते पाइलटलाई उद्धार गर्न अमेरिकाले थप स्रोत र जोखिम लिनुपरेको थियो। यसले इरानको भूमिमा प्रवेश गर्नु सहज नभएको र भविष्यमा त्यस्ता अभियान महँगो पर्न सक्ने देखाएको छ।

अमेरिकी विमान खसालिनु ठूलो मनोवैज्ञानिक झट्का

सन् २००३ पछि पहिलो पटक शत्रु पक्षले अमेरिकी लडाकु विमान खसालेको हो। यसले विश्वभर अमेरिकाको सैन्य प्रभावमाथि प्रश्न उठाउँदै नयाँ धारणा सिर्जना गरेको छ।

हवाई सुरक्षामा चुनौती

अमेरिका र इजरायलले निरन्तर हवाई आक्रमण गरिरहे पनि यस्तो शक्तिशाली विमान खसालिनुले उनीहरूको हवाई सुरक्षा रणनीति पूर्ण रूपमा सुरक्षित नरहेको देखाएको छ।

यस विषयमा राष्ट्रपति ट्रम्पले सोमबार ओभल अफिसमा सैन्य अधिकारीहरूसँग छलफल गर्ने तयारी गरेका छन्। समग्रमा, यो घटनाले मध्यपूर्वको अवस्थालाई अझ जटिल र संवेदनशील बनाउने संकेत दिएको छ।