खाडीमा आगो: दुबई बन्दरगाहको कुवेती ट्यांकरमाथि प्रहार, तेल बजार उथलपुथल

दुबई। मध्यपूर्वमा तनावको आगो अझ भड्कियो। दुबईको बन्दरगाह क्षेत्रमा लंगर हालेर बसेको कुवेती कच्चा तेल ट्यांकरमाथि ड्रोन प्रहार भएपछि खाडी क्षेत्र पुनः उथलपुथलमा परेको छ। इरानले यो आक्रमण गरेको कुवेतको सरकारी समाचार एजेन्सीले जनाएको छ।

‘अल सल्मी’ नामक उक्त ट्यांकरमा आगो लागेपछि संरचनागत क्षति पुगेको र तेल चुहावटको जोखिम उत्पन्न भएको Kuwait Petroleum Corporation (केपीसी) ले जानकारी दिएको छ। दुबईका अधिकारीहरूले घटनाको पुष्टि गर्दै समुद्री अग्निनियन्त्रण दलहरू परिचालन गरेका छन्। सुखद कुरा — जहाजका २४ जना चालकदल सबै सुरक्षित रहेका छन्।

आक्रमणमा परेको ट्यांकरमा कुवेत र साउदी अरेबियाबाट उठाइएको झन्डै २० लाख ब्यारेल कच्चा तेल थियो, जुन चीनको छिङदाओ बन्दरगाहमा पुर्‍याउने योजना थियो। क्षतिको पूर्ण आकलन अझै जारी रहेको केपीसीले जनाएको छ।

अहिलेसम्म कुनै पक्षले यस आक्रमणको औपचारिक जिम्मेवारी लिएको छैन। इरानी अधिकारीहरूको तत्काल प्रतिक्रिया पनि आएको छैन। तथापि, फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हमला गरेपछि होर्मुज जलडमरूमध्य र खाडी क्षेत्रमा जहाजमाथिका आक्रमणहरू लगातार बढिरहेका छन् — र यो घटना त्यही श्रृंखलाको नयाँ कडी मानिएको छ।

सोही दिन साउदी अरेबियाको रस तनुरा तटनजिक ग्रीक स्वामित्वको ‘एक्सप्रेस रोम’ कन्टेनर जहाज नजिकै दुईपटक अज्ञात प्रक्षेप्य खसालिएको घटना पनि सार्वजनिक भएको छ। त्यस जहाजका चालकदल सुरक्षित रहेको अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सुरक्षा निकायहरूले जनाएका छन्।

आक्रमणको खबर फैलिनासाथ अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजार तरंगित भयो। एशियाली कारोबारको सुरुवाती घण्टामा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य २ प्रतिशतभन्दा बढीले उछलेर प्रति ब्यारेल ११५.१७ डलर पुग्यो। पछि केही सुधार भए पनि बजारमा अनिश्चितता कायमै छ।

विश्लेषकहरू भन्छन् — मार्च महिनामा मात्र ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ५९ प्रतिशतले बढेको छ, जुन इतिहासकै उच्च मासिक वृद्धिमध्ये एक हो।

ऊर्जा विज्ञहरूका अनुसार, दुबईजस्तो रणनीतिक आपूर्ति मार्गमा भएको आक्रमणले विश्व बजारमा “रिस्क प्रिमियम” थप्छ — अर्थात् केवल तेलको मूल्य होइन, ढुवानी लागत र बीमा शुल्क पनि महँगिन्छन्।

यदि यस्तो अस्थिरता जारी रह्यो भने विश्वका ठूला तेल आयातकर्ता देशहरू वैकल्पिक स्रोत र मार्गको खोजीमा लाग्न बाध्य हुनेछन् — जसले वैश्विक ऊर्जा भूराजनीतिलाई नयाँ मोड दिन सक्छ।

दुबईको यो आक्रमणले एउटा ट्यांकर मात्र होइन, विश्वको ऊर्जा सुरक्षाप्रतिको भरोसालाई नै हल्लाएको छ। खाडीको आगो निभ्न नपाउँदै विश्व बजारको चिन्ता बढिरहेको छ — र जवाफ भने अझै अनिश्चित छ।