मध्यपूर्व तनाव घट्ने संकेतसँगै तेल सास्तियो, विश्व बजारमा सुधार

काठमाडौं । मध्यपूर्व क्षेत्रमा चर्किएको द्वन्द्व केही शान्त हुने संकेत देखिएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घट्न थालेको छ भने विश्वका शेयर बजारमा पनि सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानका ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण गर्ने योजना तत्कालका लागि रोकेको घोषणा गरेपछि बजारमा आशावादी वातावरण बनेको हो। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत अमेरिका–इरानबीच द्वन्द्व अन्त्यका लागि “सम्पूर्ण समाधान” सम्बन्धी छलफल भएको दाबी गरे पनि इरानले भने त्यस्तो कुनै औपचारिक वार्ता नभएको स्पष्ट पारेको छ।

यदि वार्ता औपचारिक रूपमा सुरु नभई पनि अमेरिका आक्रमणबाट पछि हटेको हो भने यसलाई तनाव घटाउने संकेतका रूपमा हेरिएको छ। यही कारणले पश्चिम एसियाको अवस्थिति केही स्थिर हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यसैबीच, ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ। सोमबार एक समय प्रति ब्यारेल ११३ डलरसम्म पुगेको मूल्य ट्रम्पको अभिव्यक्तिपछि घटेर करिब ९६ डलरसम्म झरेको थियो, यद्यपि पछि सामान्य सुधार देखिएको छ।

तेलको मूल्य घटेपछि विश्वका प्रमुख शेयर बजारहरूमा पनि उकालो लागेको छ। बेलायतको एफटीएसई १०० सुरुवातमा गिरावट भए पनि अन्त्यतिर स्थिर रह्यो। जर्मनीको डीएएक्स र फ्रान्सको सीएसी ४० मा वृद्धि देखिएको छ भने अमेरिकाको एस एन्ड पी ५०० पनि एक प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ।

तर एसियाली बजारमा भने सुरुवाती चरणमा दबाब देखिएको थियो। जापानको निक्केई २२५ र दक्षिण कोरियाको कोस्पीमा उल्लेखनीय गिरावट आएको थियो। यी देशहरू विशेष गरी Strait of Hormuz मार्फत हुने तेल आपूर्तिमा निर्भर भएकाले बढी प्रभावित भएका हुन्। यो जलमार्गबाट विश्वको झण्डै २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास ढुवानी हुने गर्छ।

फेब्रुअरी अन्त्यदेखि सुरु भएको द्वन्द्वका कारण इरानले उक्त मार्गमा अवरोध सिर्जना गर्दा विश्व बजारमा इन्धनको मूल्य बढेको थियो। यसअघि ट्रम्पले जलमार्ग नखोले कडा सैन्य कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका थिए भने इरानले पनि जवाफी आक्रमणको संकेत गरेको थियो।

तर पछिल्लो अवस्थामा दुवै पक्षबीच भइरहेको “गहिरो र सकारात्मक” संवादलाई ध्यानमा राख्दै पाँच दिनका लागि आक्रमण रोकिएको ट्रम्पले बताएका छन्। उनले आगामी निर्णय वार्ताको प्रगतिमा निर्भर रहने उल्लेख गरेका छन्।

यस घटनाक्रमले मध्यपूर्वको तनाव केही कम हुने सम्भावना देखाएको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्रलाई केही राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।