नेप्से निर्णायक मोडमा : चार्टले देखाएको संकेत र बजारको वास्तविक परीक्षा

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) अहिले एउटा यस्तो मोडमा आइपुगेको छ, जहाँ प्राविधिक विश्लेषण र आधारभूत आर्थिक अवस्थाले फरक–फरक सन्देश दिइरहेका छन्। एकातिर चार्टमा सुधारको सम्भावना देखिन्छ भने अर्कोतिर बजारलाई माथि उक्लिन नदिने अवरोध अझै बलियो छ। यही कारण पछिल्ला केही सातादेखि नेप्से सीमित दायराभित्र अल्झिएको छ।

बजारको मनोविज्ञान बुझ्न चार्ट उपयोगी माध्यम भए पनि त्यसले भविष्यको निश्चित नतिजा भने बताउँदैन। पछिल्ला १२ कारोबार दिनभित्र बनेका ‘एम’ (डबल टप) र ‘डब्लू’ (डबल बटम) आकृतिले यही द्विविधा स्पष्ट गरेका छन्। ‘एम’ ले बजारमा बिक्री दबाब अझै कायम रहेको संकेत गर्छ भने त्यसलगत्तै बनेको ‘डब्लू’ ले सुधारको सम्भावना जीवित रहेको देखाउँछ। तर दुवै संकेतमध्ये कुनै पनि अहिलेसम्म निर्णायक साबित भएका छैनन्।

यसको मुख्य कारण हो–मुभिङ एभरेजको बलियो प्रतिरोध। नेप्से अहिले पनि ५० दिने र २०० दिने मुभिङ एभरेजभन्दा तल कारोबार गरिरहेको छ। प्रत्येक उकालो प्रयास यही क्षेत्रमा रोकिँदा लगानीकर्ताको आत्मविश्वास कमजोर देखिएको छ। अझ ५० दिने मुभिङ एभरेज २०० दिने रेखातर्फ झर्न थालेको अवस्थाले सम्भावित ‘डेथ क्रसओभर’को चर्चा बढाएको छ। यद्यपि नेप्सेमा यस्ता संकेत धेरै पटक छोटो अवधिमै उल्टिने भएकाले यसलाई अन्तिम निष्कर्षका रूपमा लिन मिल्दैन।

तर प्राविधिक पक्षभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न अर्थतन्त्रको वास्तविक अवस्थासँग जोडिएको छ। बजार दीर्घकालीन रूपमा उकालो लाग्ने हो भने त्यसलाई कम्पनीहरूको नाफा, लगानीकर्ताको विश्वास र आर्थिक गतिविधिले साथ दिनुपर्छ। यही पक्ष हेर्दा केही सकारात्मक संकेत देखिन्छन्। गत आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरण सार्वजनिक हुने क्रमसँगै धेरै कम्पनीको नाफामा सुधार देखिने अपेक्षा छ। ब्याजदर निरन्तर घटेकाले बैंकिङ प्रणालीमा तरलता सहज बनेको छ। विशेषगरी जलविद्युत क्षेत्रका कम्पनीहरूले वित्तीय लागत घटेकाले नाफामा उल्लेख्य सुधार देखाउने सम्भावना बढेको छ। लाभांश सिजन नजिकिँदै जाँदा पनि बजारमा नयाँ पूँजी आकर्षित हुन सक्छ।

यद्यपि बजारलाई दबाब दिने कारणहरू पनि कम छैनन्। लघुवित्त संस्थामा बढ्दो निष्क्रिय कर्जा, केही वाणिज्य बैंकको वित्तीय अवस्थाबारे उठेका प्रश्न, पुँजीकोषमा देखिएको सम्भावित दबाब तथा उद्योग–व्यवसायसँग सम्बन्धित पछिल्ला सरकारी गतिविधिले लगानीकर्तामा सतर्कता बढाएको छ। बजारमा मनोवैज्ञानिक प्रभाव पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुने भएकाले यस्ता घटनाले खरिद निर्णय ढिलो गराइरहेका छन्।

राजनीतिक पक्षलाई पनि बेवास्ता गर्न सकिँदैन। आर्थिक नीतिमा स्पष्टता नहुनु, सरकारभित्र देखिने मतभेद र निजी क्षेत्रसँग सम्बन्धित सन्देशमा एकरूपता नदेखिनुले लगानीकर्ताको विश्वासमा असर पारिरहेको छ। पुँजीबजारले स्थिरता र नीतिगत विश्वसनीयतालाई प्राथमिकता दिन्छ। जबसम्म त्यस्तो वातावरण निर्माण हुँदैन, सकारात्मक आर्थिक सूचकले मात्रै बजारलाई दीर्घकालीन उकालोमा लैजान कठिन हुन्छ।

अहिले बजारले सामना गरिरहेको सबैभन्दा ठूलो परीक्षा भनेको २०० दिने मुभिङ एभरेज पार गर्ने क्षमता हो। यदि नेप्सेले यो प्रतिरोधलाई बलियो कारोबारसहित पार गर्न सफल भयो भने हाल देखिएको ‘डब्लू’ आकृतिले पुष्टि पाउनेछ र बजारमा नयाँ बुलिस चक्र सुरु भएको सन्देश जानेछ। तर पुनः यही क्षेत्रबाट फर्किएमा ‘एम’ आकृतिले देखाएको कमजोरी पुनः प्रभावशाली बन्न सक्छ।

यसैले अहिलेको अवस्था अत्यधिक उत्साहित हुने वा अनावश्यक रूपमा डराउने समय होइन। बरु कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था, कारोबारको मात्रा, ब्याजदरको दिशा र नीतिगत वातावरणलाई सँगै मूल्याङ्कन गर्दै लगानी रणनीति बनाउनु उपयुक्त हुन्छ। प्राविधिक संकेतहरूले बजारको सम्भावित दिशा देखाउँछन्, तर अन्तिम निर्णय भने आधारभूत आर्थिक तथ्यहरूले नै गर्छन्।

नेप्से अहिले दुई बाटोको दोसाँधमा उभिएको छ। एउटा बाटोले नयाँ बुलिस यात्राको सम्भावना देखाउँछ भने अर्कोले अझै केही समय सुधार र दबाब कायम रहने संकेत दिन्छ। आगामी केही कारोबार दिनमा बजारले मुभिङ एभरेजको अवरोध कसरी पार गर्छ भन्ने कुराले नै लगानीकर्ताको मनोविज्ञान मात्र होइन, नेप्सेको मध्यमकालीन दिशा पनि तय गर्नेछ।