१८औँ नवनियुक्त गभर्नर विश्वनाथ पौडेल को हुन् ?

काठमाडौं । ४४ दिनपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले नयाँ गभर्नर पाएको छ । गभर्नरमा डा. विश्वनाथ पौडेल नियुक्त भएका छन् । सत्तासाझेदार नेपाली कांग्रेस र नेकपा ९एमाले०बीचको लामो रस्साकसीपछि राष्ट्र बैंकले १८औँ गभर्नर पाएको हो । गत चैत ११ गते नै सिफारिस समिति गठन भएको थियो । तर, दुई सदस्यको राजीनामा पछि मंगलबार नै पहिलोपटक बैठक बसिएको थियो । बैठकले पौडेलसहितको नाम सिफारिस गरेको थियो । पौडल ती व्यक्ति हुन्, जो पहिलोपटक सिफारिस समिति गठन हुँदा सदस्य थिए ।

नेपाली कांग्रेसले राष्ट्र बैंककै कार्यकारी निर्देशक डा। गुणाकर भट्टलाई गभर्नरमा अघि बढाउने गरी राजीनामा दिन लगाएका थिए । तर, कायममुकायम गभर्नर डा। नीलम ढुंगाना तिम्सिनाले राजीनामा स्वीकृत नगरेपछि कांग्रेसले समितिको सदस्य रहेका पौडेललाई नै गभर्नर बनाउने प्रस्ताव गरेको थियो । उक्त प्रस्तावमा प्रधानमन्त्री सहमत भएको भन्दै पौडेलले वैशाख २८ गते सिफारिस समितिबाट राजीनामा दिएका थिए ।

राजीनामापछि पनि कांग्रेस र एमालेबीच विश्वासको वातावरण नबन्दा सिफारिस समितिको बैठक बसेको थिएन । तर, सोमबार नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले प्रधानमन्त्रीसँग आक्रोशित भएपछि बल्ल सरकार तातेको थियो । सोमबार देउवा र ओलीबीच तय भएको बैठक समेत नबसेपछि सत्ता गठबन्धनमै प्रश्न उठेको थियो । मंगलबार भने देउवा–ओलीको भेटसँगै समझदारी अघि बढेको थियो । लगत्तै सिफारिस समितिको बैठक बसी पौडेलसहितको नाम प्रधानमन्त्रीलाई बुझाएको थियो ।

नाम बुझाएलगत्तै बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले पौडेललाई गभर्नरमा नियुक्त गरेको हो ।

काे हुन् उनी ?

डा. विश्व पौडेल एक प्रख्यात अर्थशास्त्री हुनुहुन्छ। उहाँ शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारको पालामा राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्ष जस्तो महत्वपूर्ण पदमा नियुक्त हुनुभएको थियो। उहाँलाई तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले २०७८ साउन १३ गते राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्षमा नियुक्त गर्नुभएको थियो। उहाँले २०७९ पुस ११ गते सम्म उक्त जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो। पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएपछि उहाँले राजीनामा दिनुभएको थियो।

देशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका लागि नीति तथा योजना तर्जुमा, अनुगमन र मूल्याङ्कनमा नेतृत्वदायी भूमिका खेल्नुभयो। कोभिड-१९ महामारीपछिको आर्थिक पुनरुत्थान र दिगो विकासका लक्ष्यहरू (SDGs) प्राप्तितर्फका प्रयासहरूमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभयो। विभिन्न क्षेत्रगत योजनाहरू, आवधिक योजनाको कार्यान्वयन, र विकाससम्बन्धी नीतिगत परामर्शमा उहाँको सक्रिय संलग्नता रह्यो। बजेट निर्माण र आर्थिक नीति तर्जुमामा सरकारलाई महत्वपूर्ण सल्लाह र सुझाव प्रदान गर्नुभयो। विकास आयोजनाहरूको प्राथमिकीकरण र स्रोत व्यवस्थापनमा भूमिका खेल्नुभयो।

शैक्षिक पृष्ठभूमि तथा विज्ञता:

 उहाँ अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि (पीएचडी) गर्नुभएको एक उच्च शिक्षित व्यक्तित्व हुनुहुन्छ। उहाँले अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्निया, बर्कलेबाट पीएचडी गर्नुभएको हो। नीति निर्माणमा आउनुअघि उहाँको प्राज्ञिक क्षेत्रमा पनि सक्रियता थियो। उहाँले विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्यापन तथा अनुसन्धानको अनुभव संगाल्नुभएको छ। उहाँका लेख तथा विचारहरू विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा प्रकाशित तथा प्रस्तुत भएका छन्। उहाँलाई विकास अर्थशास्त्र, सार्वजनिक वित्त, मौद्रिक नीति, र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार जस्ता विषयमा दख्खल राख्ने विज्ञको रूपमा चिनिन्छ। डा. पौडेललाई एक बौद्धिक, अध्ययनशील र प्रखर वक्ताको रूपमा चिनिन्छ। उहाँका आर्थिक विश्लेषण र नीतिगत सुझावहरूले बेलाबेलामा सञ्चारमाध्यम र बौद्धिक वृत्तमा चर्चा पाउने गर्दछन्। उहाँ तथ्य र तथ्यांकमा आधारित भएर आफ्ना विचारहरू प्रस्तुत गर्न रुचाउनुहुन्छ।

राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्षको रूपमा उहाँको कार्यकाल छोटो रहे पनि, उहाँले नीतिगत बहसमा आफ्नो महत्वपूर्ण छाप छोड्नुभएको छ। हाल उहाँ विभिन्न आर्थिक तथा नीतिगत विषयमा आफ्नो विचार र विश्लेषण सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्दै आउनुभएको छ।