मध्यपूर्व द्वन्द्वको असर: भारतको अर्थतन्त्रमा दबाब, वृद्धि दर सुस्त

काठमाण्डौ । पश्चिम एसियामा जारी तनावले India को अर्थतन्त्रमा असर पार्न थालेको स्पष्ट संकेत देखिएको छ। अमेरिका–इरानबीचको टकरावका कारण ऊर्जा आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा र मूल्य बढ्दा आर्थिक गतिविधिमा सुस्तता देखिएको हो।

HSBC र S&P Global ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो परचेजिङ म्यानेजर्स इन्डेक्स (PMI) अनुसार मार्चमा कम्पोजिट PMI घटेर ५६.५ मा झरेको छ, जुन फेब्रुअरीमा ५८.९ थियो। यो गिरावटले पछिल्ला तीन वर्षभन्दा लामो समययताकै कमजोर निजी क्षेत्रीय वृद्धि संकेत गरेको छ।

विस्तार जारी, तर गति कम

PMI ५० भन्दा माथि रहनुले अर्थतन्त्र अझै विस्तारकै अवस्थामा रहेको देखाए पनि पछिल्लो कमीले समग्र गतिमा सुस्तता आएको स्पष्ट हुन्छ। यसलाई युद्धजन्य प्रभावको प्रारम्भिक संकेतका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ।

उद्योग क्षेत्रमा ठूलो असर

म्यानुफ्याक्चरिङ क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी दबाब परेको छ। यस क्षेत्रको PMI घटेर ५३.८ मा पुगेको छ, जुन साढे चार वर्षयताकै न्यून स्तर हो। कच्चा पदार्थ महँगिनु र आपूर्ति शृंखलामा अवरोध आउनुले उत्पादन वृद्धि घटाएको छ।

सेवा क्षेत्रमा पनि कमजोरी देखिएको छ। सेवा PMI घटेर ५७.२ मा झरेपछि समग्र आर्थिक गतिविधि अपेक्षाभन्दा कमजोर देखिएको छ।

ऊर्जा मूल्यवृद्धिले महँगी बढायो

विशेषगरी Strait of Hormuz आसपास आपूर्ति समस्या देखिँदा तेल र ग्यासको मूल्य बढेको छ। यसले ऊर्जा, धातु, रसायन र खाद्य क्षेत्रको लागत बढाउँदै महँगीमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ।

बढ्दो लागतका कारण कम्पनीहरू मूल्य बढाउन वा नाफा घटाएर काम गर्न बाध्य भएका छन्।

निर्यातले केही राहत, घरेलु माग कमजोर

आन्तरिक खपत घट्दै गए पनि निर्यात माग भने केही सुदृढ देखिएको छ। यसले अर्थतन्त्रलाई आंशिक रूपमा सहारा दिएको छ।

अर्थशास्त्रीको चेतावनी

विशेषज्ञहरूले लामो समयसम्म भू-राजनीतिक तनाव जारी रहे भारतको महँगी, चालु खाता घाटा, सरकारी खर्च सन्तुलन र मुद्रामा थप दबाब आउन सक्ने बताएका छन्।

भारतले करिब ९० प्रतिशत कच्चा तेल आयातमार्फत ल्याउने भएकाले ऊर्जा बजारमा हुने उतारचढावप्रति अत्यन्त संवेदनशील छ।

सरकारी तयारी तीव्र

स्थिति नियन्त्रणमा राख्न सरकारले ग्यास वितरणमा प्राथमिकता निर्धारण, राशनिङ जस्ता कदम चाल्न थालेको छ। उर्वरक, एल्युमिनियम र सेमिकन्डक्टर उद्योगमा आपूर्ति समस्या देखिन थालेको छ।

रोजगारी सिर्जना भइरहे पनि यसको गति सुस्त हुनु व्यवसाय क्षेत्र सतर्क बन्दै गएको संकेत हो।

समग्रमा, पश्चिम एसियाको द्वन्द्वले तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको भारतीय अर्थतन्त्रमा दबाब बढाएको देखिन्छ। यदि ऊर्जा आपूर्ति समस्या र तनाव लामो समयसम्म जारी रह्यो भने आगामी महिनाहरूमा आर्थिक वृद्धि अझ कमजोर हुने सम्भावना उच्च रहेको छ।