नेपाली बजारमा सुनको मूल्य निरन्तर किन बढिरहेको छ ?

काठमाडौँ — नेपाली बजारमा पछिल्ला केही हप्तादेखि सुनको मूल्य लगातार बढ्दै गएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार पछिल्लो साताभित्रै सुनको मूल्यले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ। मंगलबार सुन प्रतितोला दुई लाख ४८ हजार ५०० रुपैयाँमा कारोबार भयो । जुन हालसम्मकै उच्च हो । सुनको मूल्य वृद्धिले लगानीकर्ता, व्यवसायी र सर्वसाधारण सबैलाई प्रभावित पारेको छ। विशेषज्ञका अनुसार यो वृद्धि केवल नेपालमै सीमित छैन, विश्व बजारमा समेत सुनको दर लगातार बढ्दो छ।

विश्व बजारको प्रभाव

अर्थविश्लेषकहरूका अनुसार विश्व अर्थतन्त्रमा देखिएको अनिश्चितता, अमेरिकाको मुद्रास्फीति दर, चीन–अमेरिका बीचको व्यापारिक तनाव, र मध्यपूर्वमा जारी युद्धजस्ता कारणले सुनमा लगानी बढेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य उकासिएको हो।

नेपालमा सुन उत्पादन नहुने भएकाले सम्पूर्ण सुन विदेशबाट आयात गर्नुपर्छ। डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ कमजोर बन्दै गएपछि आयात लागत बढेको र त्यसको सिधा असर आन्तरिक बजारमा परेको महासंघका भनाइ छ।

लगानीकर्ताको ध्यान सुनतर्फ

शेयर बजारमा गिरावट र बैंकमा ब्याजदर घटेपछि धेरैजना लगानीकर्ताले सुरक्षित विकल्पका रूपमा सुन रोज्न थालेका छन्। सुनलाई सधैं “सुरक्षित सम्पत्ति”का रूपमा हेरिँदै आएको छ, जसले अनिश्चित परिस्थितिमा पनि स्थायित्व दिने विश्वास राखिन्छ।

तर लगातारको मूल्य वृद्धिले अब नयाँ लगानीकर्ताका लागि प्रवेश कठिन बनाएको छ। “पहिले सस्तो हुँदा नियमित सुन किन्नेहरू अहिले पर्खिने अवस्थामा छन्,” एक सुन व्यवसायीले भने।

सर्वसाधारणमा असर

सुनको मूल्य वृद्धिले विवाह, उत्सव र गहना किन्ने परम्परामा समेत असर परेको देखिन्छ। उपभोक्ताहरूका अनुसार पहिलेको तुलनामा अहिले सुन किन्ने क्षमता घटेको छ। धेरैले वैकल्पिक रूपमा चाँदी वा कृत्रिम गहना प्रयोग गर्न थालेका छन्।

“पहिले २० तोलाको गहना किन्ने परिवार अहिले ५–७ तोलामै सीमित छन्,” काठमाडौँकी एक सुन पसलकी सञ्चालक बताउँछिन्।

अर्थतन्त्रमा चुनौती

अर्थविश्लेषकहरूले सुनको मूल्य वृद्धि दीर्घकालीन रूपमा अर्थतन्त्रका लागि चुनौती बन्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। सुनमा अत्यधिक लगानी हुँदा उत्पादक क्षेत्रमा पूँजीको प्रवाह घट्ने, कालो बजार बढ्ने र वैदेशिक मुद्राको अभाव हुने जोखिम रहन्छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा नियन्त्रण र नियमन बढाउने तयारी गरेको छ। तर मूल्यमा तत्काल स्थिरता आउने सम्भावना भने देखिँदैन।

आगामी अवस्था

अर्थविश्लेषकहरूका अनुसार निकट भविष्यमा पनि सुनको मूल्यमा गिरावट आउन कठिन छ। विश्व बजारमा युद्ध, मुद्रास्फीति र डलरको उतारचढाव जारी रहँदा सुनको दर अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।