पीटर शिफको डरलाग्दो चेतावनी: विश्व अर्थतन्त्र गहिरो संकटतर्फ, डलरभन्दा सुन बलियो बन्दै

काठमाण्डौ । चर्चित अमेरिकी अर्थशास्त्री तथा यूरो प्यासिफिक एसेट म्यानेजमेन्टका संस्थापक पीटर शिफले विश्व अर्थतन्त्र ठूलो संकटको संघारमा पुगेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार यो संकट सन् २००८ को विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीभन्दा पनि गम्भीर हुनेछ र यसले विशेषगरी अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई ठूलो धक्का दिनेछ।

शिफको भनाइमा अमेरिकी डलरको प्रभाव क्रमशः कमजोर हुँदै गएको छ र भविष्यमा यसको स्थान सुनले लिने सम्भावना बढ्दै गएको छ। विश्वका धेरै केन्द्रीय बैंकहरूले डलरमा आधारित सम्पत्ति घटाउँदै सुनको भण्डारण तीव्र रूपमा बढाइरहेका छन्, जुन डलरमाथिको विश्वास घट्दै गएको संकेत हो।

उनको चेतावनी यस्तो समयमा आएको हो जब अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा तीव्र वृद्धि देखिएको छ। सन् २०२५ मा मात्रै सुनको मूल्य करिब ७५ प्रतिशत र चाँदीको मूल्य १६७ प्रतिशतले बढिसकेको छ।

पीटर शिफका अनुसार आउँदै गरेको संकट २००८ भन्दा फरक प्रकृतिको हुनेछ। २००८ मा अमेरिकी आवास बजारबाट सुरु भएको संकट विश्वभर फैलिएको थियो, तर अबको संकट मुख्य रूपमा अमेरिकामै केन्द्रित रहने उनको दाबी छ।

उनले अमेरिकी सरकारले प्रस्तुत गर्ने आर्थिक सूचकांकहरू वास्तविक अवस्थालाई प्रतिबिम्बित नगर्ने बताए। महँगाइका कारण ती तथ्यांकहरू विकृत भएको र अर्थतन्त्र वास्तवमा कमजोर अवस्थामा रहेको शिफको तर्क छ।

उनले आगामी वर्षहरूमा महँगाइ अझै चर्किने चेतावनी दिँदै बाइडेन प्रशासनकालमा देखिएको अवस्थाभन्दा पनि खराब स्थिति आउन सक्ने बताए। सुनको मूल्यमा भइरहेको अस्वाभाविक वृद्धि नै ठूलो आर्थिक समस्याको संकेत भएको उनको भनाइ छ।

शिफका अनुसार विभिन्न देशका केन्द्रीय बैंकहरूले अमेरिकी ट्रेजरी बन्ड बेच्दै सुनमा लगानी बढाइरहेका छन्। यसले अमेरिकी डलरको ‘रिजर्भ करेन्सी’ हैसियतलाई चुनौती दिइरहेको उनको ठहर छ।

उनले अमेरिका विश्व अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो भन्ने धारणा अस्वीकार गर्दै अमेरिका स्वयं अन्य देशहरूबाट आयातमा अत्यधिक निर्भर रहेको बताए। अमेरिकी अर्थतन्त्र डलरमा आधारित ऋण प्रणालीमा अडिएको र त्यो प्रणाली कमजोर भइसकेको उनको निष्कर्ष छ।

यद्यपि शिफको दाबीको विपरीत, ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता कुश देसाईले अमेरिकी ट्रेजरीमा विदेशी लगानी ऐतिहासिक उच्च विन्दुमा पुगेको बताएका छन्। उनले राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यकालयता डर फैलाउने भविष्यवाणीहरू भइरहे पनि वास्तविकतामा महँगाइ घटेको र अर्थतन्त्रले तीव्र गति लिएको दाबी गरेका छन्।

यदि चाहनु भयो भने म यसलाई छोटो समाचार, हेडलाइन मात्र, सामाजिक सञ्जाल पोस्ट, वा अंग्रेजी संस्करणमा पनि रूपान्तरण गरिदिन सक्छु।